Bezokolicznik z „zu” (der Infinitiv mit zu) w języku niemieckim stosujemy, gdy w zdaniu występują dwa czasowniki, a drugi z nich (w formie bezokolicznika) zależy od pierwszego, rzeczownika lub przymiotnika. Konstrukcja ta zazwyczaj zastępuje zdanie podrzędne (najczęściej z dass lub um…zu), gdy podmiot w obu częściach zdania jest taki sam.
Oto główne sytuacje, kiedy używamy zu przed bezokolicznikiem:
- Po określonych czasownikach
Wiele czasowników wymaga użycia “zu” przed następnym bezokolicznikiem. Najpopularniejsze z nich to:
- beginnen / anfangen (zaczynać): Ich beginne Deutsch zu lernen.
- aufhören (przestawać): Er hört auf, laut zu sprechen.
- versuchen (próbować): Ich versuche, früher zu kommen.
- hoffen (mieć nadzieję): Wir hoffen, dich bald zu sehen.
- vergessen (zapominać): Vergiss nicht, den Brief zu schreiben.
- vorhaben (planować): Was hast du am Wochenende zu tun?
- brauchen (potrzebować): Du brauchst das nicht zu machen.
- versprechen (obiecywać): Ich verspreche, dir zu helfen.
- Po wyrażeniach rzeczownik + czasownik
Struktury składające się z rzeczownika i czasownika (najczęściej haben lub sein) wymagają “zu”:
- Lust haben (mieć ochotę): Ich habe Lust, ins Kino zu gehen.
- Angst haben (bać się): Ich habe Angst, den Zug zu verpassen.
- Zeit haben (mieć czas): Ich habe keine Zeit, hier zu bleiben.
- sich Mühe geben (starać się): Er gibt sich Mühe, alles richtig zu machen.
- Po przymiotnikach (często z “es ist…“)
Gdy oceniamy sytuację lub przypisujemy jej cechę, stosujemy zu po przymiotnikach:
- Es ist wichtig… (To ważne…): Es ist wichtig, gesund zu essen.
- Es ist verboten… (To zabronione…): Es ist verboten, hier zu parken.
- Es ist schön… (To miło…): Es ist schön, dich zu sehen.
- Es ist schwer… (To trudne…): Es ist schwer, früh zu aufzustehen.
- W konstrukcjach celu “um… zu”
Kiedy chcemy wyrazić cel (odpowiedź na pytanie w jakim celu? / po co?), używamy konstrukcji um … zu + bezokolicznik:
- Ich lerne Deutsch, um in Deutschland zu arbeiten. (Uczę się niemieckiego, aby pracować w Niemczech).
- Czasowniki rozdzielnie złożone
Jeśli bezokolicznik jest czasownikiem rozdzielnie złożonym, zu wstawiamy między przedrostek a bezokolicznik:
- aufstehen Ich versuche, früh aufzustehen.
- mitkommen Hast du Lust, mitzukommen?